filmdocumentaire
HOOP OP TOEKOMST


De filmdocumentaire Hoop op toekomst van Leo van Maaren en Frank Herrebout roept het grote verhaal op van de miljoen Belgische vluchtelingen die in de oktoberdagen van 1914 in Nederland hun toevlucht zochten. Hoe verliep hun vlucht, hoe groot was de chaos van de eerste dagen, hoe verliep de opvang van Nederlandse zijde? Wat gebeurde met de ruim honderdduizend Belgische vluchtelingen die gedurende de vier jaren die de oorlog duurde, in Nederland zouden blijven? Dit verhaal wordt verteld zowel vanuit het perspectief van de Belgische vluchtelingen en overheid, als door de ogen van de Nederlandse bevolking en autoriteiten.
De titel van de film Hoop op toekomst is ontleend aan het relaas van de vanuit Kruibeke gevluchte Emiel De Bruyne. Deze Belgische onderwijzer richtte in 1915 in het vluchtoord Gouda een fanfarekorps op dat hij ĎHoop op toekomstí doopte. Naast het verhaal van Emiel De Bruyne volgt de film ook andere Belgische vluchtelingen zoals bouwmeester Oscar Baeyens uit Oostende, onder wiens leiding het vluchtoord Gouda wordt uitgebouwd en de gewond geraakte soldaat Oscar van Hemel, die met zijn viool naar Nederland vlucht en daar in 1916 zijn eerste compositie ĎVerlangení schrijft. Oscar van Hemel zal uiteindelijk in Nederland blijven, net als Stan Van Rompaey, die tijdens de oorlog een baan vindt als tuinier bij het juvenaat in Bergen op Zoom. Een andere vluchteling, Jos Hoeck, zal met zijn gedichten in het kampblad Ons Leven in Ede op zijn eigen wijze getuigenis afleggen van hoe hij het leven in ballingschap onderging.
Bij deze documentaire filmproductie is een groot aantal deskundigen betrokken. Vanuit BelgiŽ werkten MichaŽl Amara (Rijksarchief Brussel), Annick Vandenbilcke en Piet Chielens (Flanders Fields Museum) en Mark Derez (Katholieke Universiteit Leuven) mee, terwijl het Nederlandse perspectief in beeld is gebracht door Wim Klinkert (Koninklijke Militaire Academie), Martin Kraaijestein (Erasmus Universiteit), Yolande Kortlever (Stadshistoricus Bergen Op Zoom).
Voor de documentaire is geput uit een aantal zeer bijzondere bronnen. Van het Imperial War Museum zijn indringende beelden opgenomen van de mensen die in paniek de Duitse oorlogsmachine trachten te ontvluchten en is er uniek filmmateriaal van het Eye Film Instituut dat het leven van de 192 I hoop op toekomst belgische vluchtelingen in nederland I 193 Belgen in de vluchtoorden Gouda en Uden zeer nabij brengt. Deze filmbeelden zijn nog in 1916 ingezet in een campagne om fondsen te werven in de Verenigde Staten ter ondersteuning van de Belgische vluchtelingen.

HOOP OP TOEKOMST
75 minuten
2016

scenario - Leo van Maaren
regie - Leo van Maaren, Frank Herrebout
camera - Robert van Alphen
montage Ė Frank Herrebout
filmmuziek - Wouter van Bemmel
productie Ė Frank Herrebout, Leo van Maaren
voor Stichting De jazz van het bankroet


geÔnterviewden:
Lieve De Buck
Jean-Pierre Baeyens
Joke Riksen - van Hemel
Liesje van Elteren - van Hemel
Anneke Metsaars - Hoeck
Peter Hoeck
Ineke van Broekhoven
Annick Vandenbilcke
Piet Chielens
MichaŽl Amara
Wim Klinkert
Martin Kraaijestein
Jacques Brouwer
Pierre van Diepenbeek
Ingeborg Kriegsman

filmarchiefbeelden:
Eye Film Instituut Amsterdam
Imperial War Museum London

fotomateriaal:
Menno Wielinga
Jan Carel van Dijk
Markiezenhof Bergen op Zoom

met dank aan:
Markiezenhof Historisch Centrum
Groene Streek Archief
Nationaal Archief
Flanders Field Museum
Huis Doorn
Huis DeBuren
Nederlands Muziek Instituut
Davids Fonds
W Books
Pierre Ruyffelaere
Natasja Duhem
Norbert van Hemel
Anton Kruft
Ingeborg Kriegsman
Herman Van De Vijver
Leenke Ripmeester
Frans Vandenhende
Elif Rongen-Kaynakci
Rommy Albers
Cornelis van der Bas
Paul Brood
Lilian Harteveld
Frank Kanhai
Rik Hendriks
Rob Wolf
Corinna Reicher
Coretta Bakker
Sybren en Cora Polet
Aad van Nieuwkerk
Karin Punt
Judith van Roijen


beelden uit het filmarchief van het EYE Film Instituut


familieleden van vluchtelingen

deze documentaire werd mede mogelijk gemaakt dankzij een financiŽle bijdrage van

VSB Fonds
Prins Bernhard Cultuurfonds - Wim en Nini H. Fonds
De Vlaamse Overheid
100 Jaar Groote Oorlog 2014-18