boek
HOOP OP TOEKOMST

We denken weleens dat communicatie en de sterke behoefte naar informatie iets is van deze tijd, maar niets is minder waar. Wat doe je wanneer je massaal op de vlucht bent gegaan voor de aanvallen op je woonplaats, je land? Juist, zodra je ergens een plek hebt gevonden waar je veilig bent, begin je met het uitgeven van een krant. Dat gebeurde honderd jaar geleden tijdens het begin van de Eerste Wereldoorlog, nadat ruim 1 miljoen Belgen een veilige toevlucht hadden gezocht in Nederland.
Het eerste dagblad van de Belgische vluchtelingen verscheen al op 10 oktober 1914 in Bergen op Zoom. Daarna volgden meer dagbladen op diverse plaatsen. De nieuwsberichten werden via de telex en per telegram ontvangen of werden overgenomen uit andere dagbladen.
Vanaf begin 1915 verschenen ook kranten in wisselende frequentie die werden uitgegeven in de vluchtoorden voor burgers en interneringskampen voor militairen. Die kranten brachten niet alleen nieuws over de oorlog, maar gaven vooral ook informatie over activiteiten (zoals sport en toneel) die werden ontwikkeld voor en door de bewoners van deze kampen. Er werden vacatures geplaatst, verhalen, gedichten, tekeningen. Alles wat je van een krant mag verwachten.
Het is niet mogelijk om alle onderwerpen te belichten, want dan zou dit boek wel erg dik worden, met wellicht te veel informatie. Er is echter wel gekozen voor een ruime variatie.
De berichten die afkomstig zijn uit de ‘kampkranten’ zijn zoveel mogelijk letterlijk overgenomen, dus in de schrijfstijl en volgens de schrijfwijze uit het begin van de twintigste eeuw. De Franstalige berichten zijn vertaald naar het Nederlands.
Op een aantal plaatsen worden ook berichten overgenomen uit de in Nederland uitgegeven Belgische dagbladen en soms ook uit Nederlandse
dagbladen.

Ingeborg Kriegsman, auteur van "Hoop op Toekomst"


Hoop op toekomst. Belgische vluchtelingen in Nederland
© 2016, Ingeborg Kriegsman en Davidsfonds Uitgeverij nv
Quinten Metsysplein 12, 3000 Leuven

Redactie: Caroline Van Godtsenhoven
Vormgeving binnenwerk: Grraphs.com
Omslagontwerp: Peter Frison

ISBN 978-90-5908-720-0

Exploitatierecht voor Nederland:
WBOOKS BV
Boerendanserdijk 33a, 8024 AE Zwolle
ISBN 578-94-625-8137-1

FRAGMENT

Den bezoekers die ons Vluchtoord bezichtigen valt het onmiddellijk op hoe alles hier wel geschikt en rein is en een indruk geeft van orde. De Wilhelminalaan is heerlijk, ’t wordt een groene frissche gordel getrokken om ’t middel van het kamp. Onze bevolking draagt het hare bij om heel het Vluchtoord een aangenaam uiterlijk te geven. Op vele plaatsen hebben de bewoners in de omgeving van slaap- en eetzalen prachtige tuintjes aangelegd, van blijvenden aard, en die getuigen van goeden smaak en gevoel voor het schoone. Heel goed zoo, en wat nog goed is, ’t is dat de bevolking en ook de jeugd die tuintjes eerbiedigen. Zij staan onder de bescherming van het publiek. Zoo moest het publiek, dit is de bevolking zelve, zooveel mogelijk alles wat in het Vluchtoord goed en schoon is, onder zijne bescherming nemen. Soms ziet men nog menschen die achteloos papieren, afval van eten, enz. op den grond werpen. Dit mag niet geschieden, zelfs niet buiten de zalen. Overal zijn er tonnen en manden. De grond van het Vluchtoord moet ook rein blijven. Laat ons fier zijn op onze houten stad. Eene reine stad getuigt dat er daar ook eene reine en zorgzame bevolking woont en waar zalen en straten vuil liggen, daar huizen slordige menschen. Nu, slordige menschen zijn de Belgen niet en dit moet men aan ons Vluchtoord kunnen merken.
(Ons Leven, 16 juni 1915)